_85182428_hi018536501

Skapandi eyðilegging Heiðars

Heiðar Guðjónsson, fjárfestir og heimsfræðingur, hefur tekið upp pennann á ný. Hin nýja grein er eftirmáli þrekvirkisins “Dómsdagur og Marxismi”, og er tileinkuð svörum til þeirrar lágu sortar fólks sem hefur ekkert betra að gera en rakka niður sér vitrari spekinga.

Í fyrstu þremur efnisgreinum miðar Heiðar hátt, og tekst að rugla saman þremur mismunandi hugtökum úr taugasálfræði. Hann kallar “leitni mannsins til að fella alla upplifun að fyrirfram mótuðum skoðunum,” fyrirbæri sem hann þekkir vel, enska heitinu “cognitive dissonance”. Hann á reyndar við “confirmation bias”, og sýnidæmið sem hann tekur — um að maður sjái oftar hvítan Yaris ef maður ákveður að kaupa sér hvítan Yaris — er dæmi um hvorugan þessara hluta, heldur um tíðniblekkingu, betur þekkt sem “Baader-Meinhof fyrirbærið”.

Eftir þennan stutta og snjalla inngang, þar sem Heiðar prófar athygli okkar, áformar hann að svara gagnrýni á fyrri grein sína. Þar sem um tímamótafræðimann er að ræða er þó ekki annað í boði en að taka fyrst efnisgrein eða tvær í að sanna orsakir misjafnrar hagsældar þjóða, sem Heiðar rekur ekki til verndartolla eða skattastefnu eða iðnvæðingar eða uppbyggingu innviða, skólakerfis eða spítala. Nei, lykilatriðið er: “Trúir þjóðin á framtíðina?” Það er skiljanlegt að Heiðar afneiti Marx, með þessa líka höggþungu fræðasleggju í höndunum. Iðnvæðing hvað — verum bara hress! Það var með öðrum orðum ekki Marshallaðstoðin, fiskurinn eða stríðið, heldur blessaðir hermennirnir, tyggjóið og kanasjónvarpið sem keyrðu af stað efnahagsundur Íslands.

Í takt við þetta eru bara óhressir heimsendasinnar sem svöruðu þrekvirki Heiðars fyrir hönd afturgöngunnar Karls Marx, og Heiðar skúrar gólf sögunnar með þeim. “Á starfstíma sínum, yfir 40 ár, hefði Marx átt að geta sannað tilgátur sínar, en spágildi tilgátna hans reyndist ekkert.” Mikið rétt. Samruni stórfyrirtækja í auðhringi, stöðnun launa verkamanna, tilbúnar þarfir sem markaðurinn uppfyllir, hnattvæðing auðmagns og reglubundnar krísur heyra sögunni til. Bítt’íann, Marx!

Ekki nóg með það, heldur hélt skeggjaði karlfauskurinn að útborguð laun væru á kostnað gróða fyrirtækja. Einsog hagfræðingar af Heiðarsskólanum hafa síðar komist að er þetta ekki rétt, enda er hægt að láta þúsundkall breytast í tvo þúsundkalla með því að vera bara nógu hress.

Lipur hugur Heiðars hefur skipt um skoðun frá síðustu grein um hversvegna Thomas Piketty hefur rangt fyrir sér. Það er ekki vegna misskilnings fræðimannsins á ágæti kapítalismans, heldur því að Piketty sérvaldi gagnasöfn í kenninguna sína, gagnasöfn sem staðfestu hans fordómafullu og marxísku heimsmynd. Þar sem hugtakanotkun Heiðars eru engin takmörk sett kallar hann þennan undirlægjuhátt “data mining”, orð sem ómerkari fræðimenn nota venjulega um hefðbundna upplýsingaöflun úr stórum gagnagrunnum.

Og ekki einusinni raunveruleikinn hefur bönd á Heiðari. Fólk nú til dags getur ekki þakkað stéttabaráttu neitt, segir hann. Framfarirnar bara gerðust, fólk var bara svo hresst. Það fólk sem reyndi stéttabaráttu fór í Gúlagið og dó. Hér er erfitt að sjá hvort Heiðar vilji meina að Gúttóslagurinn hafi gerst í annarri vídd, eða hvort verkföll, óeirðir og launahækkanir af þeirra völdum séu bara ímyndun marxista.

“Það fólk sem trúir á skap­andi eyði­legg­ingu kvíðir ekki fram­tíð­inni,” segir Heiðar að lokum. Rústun gamalla vinnuhátta er nauðsynleg til að skapa nýja. Kapítalistar einsog Heiðar rífa niður gamlar verksmiðjur fullar af fólki og setja aðrar með róbótum í staðinn. Ef atvinnuleysingjarnir verða nógu hressir fá þeir jafnvel starf annarsstaðar — eða bætur, ef eitthvað er eftir af þeim í næstu fjárlögum — því einsog Heiðar sannaði í síðustu grein er ómögulegt að störfum sé útrýmt til lengdar, eða að tæknivæðing sé á kostnað nokkurs manns.

Þannig gerist veröldin bara fyrir utan glugga Heiðars, dag eftir liðlangan dag, meðan hann situr inni og rústar kenningum, tækniheitum, vísindamönnum og fræðasviðum með bros á vör, og smíðar af ódrepandi sköpunargleði nýjan og bjartari veruleika.