eygló

Hvernig yfirvöld gætu kælt velvild almennings

Síðustu daga hafa Íslendingar gefið vísbendingu um hvílíka samhjálp mætti reka hér ef stjórnvöld myndu leyfa. Mörg þúsund manns hafa lofað öllu frá sjálfboðavinnu til heilla húsa svo taka megi á móti fleiri en 50 flóttamönnum næstu tvö árin. Þegar velferðarráðherra bað fólk að hafa samband og bjóða aðstoð, þá bjóst hún varla við þessum fjölda og svona góðum boðum.

Klípan sem ráðherrann er í núna er þessi: hún vill áfram taka flóttamenn inn eftir dýru, hæggengu og flóknu ferli sem takmarkar fjöldann sem ríkið getur sótt hingað. Það ferli tryggir að flóttamaður hafi allt til alls þegar hann kemur til Íslands. Þá þarf hann líka ekki lengur alla þá aðstoð sem fólk býður. En þetta ferli er rándýrt, sem þýðir að ríkið getur ekki tekið við nema handfylli flóttamanna í einu.

Ríkisstjórnin hefur bundið eigin hendur með þessum fáránlegu skilyrðum fyrir komu flóttamanna. Skilyrðin eru óþörf, því Íslendingar hafa fullt að gefa og mikinn vilja til samhjálpar.

Það eru til tvær lausnir við þessari sjálfsköpuðu tregðu stjórnvalda. Ein er að þau hætti að brottvísa flóttamönnum sem koma hingað til lands, en það hefur verið reglan í áraraðir. Yfirvöld þurfa ekki að bjóða flóttamönnum neinar bætur, bara að leyfa þeim að vera og vinna hér. Samhjálp getur brúað það sem uppá vantar.

Hin lausnin er róttækari. Hún er að leyfa nokkur þúsund flóttamönnum að koma hingað til lands – jafnvel sækja þá – og opna svo íþróttahús, gamla spítala og tóma skóla fyrir þeim. Hér væri krafan um samhjálp mikið ríkari. En við gætum tvímælalaust staðið undir henni.

Það sem er líklegra er þó að ekkert af þessu gerist. Nýskipuð ráðherranefnd mun velta vöngum í nokkra daga eða vikur, og leggja svo til að taka aðra handfylli flóttamanna til viðbótar við þessa fimmtíu sem þegar eru á leiðinni. Þetta væri auðvitað pólitískt sjálfsmorð útaf fyrir sig. En svo kæmi snilldin: stór peningasending verður tilkynnt til flóttamannabúða erlendis til að „skapa þessu fólki bærilegan aðbúnað þar“, eins og Björn Bjarnason lagði til um helgina.

Þetta væri í takt við evrópska mannúð, sem gengur útá að fátækt og stríðshrjáð fólk megi vera til, megi þjást, megi „þrauka“ og „sýna þrautseiglu“ – svo lengi sem þau gera það annarsstaðar.

Við megum ekki láta kaupa okkur frá góðu tækifæri til að sýna alvöru samúð. Hún felst ekki í að kasta matarpökkum útum gluggann, heldur að opna dyrnar. Bjóðum flóttafólk velkomið til Íslands!